Genel
Her mühendisin olmazsa olmazlarının en başında Excel gelmektedir. Yeterli bir çok kaynak kolaylıkla erişilebilir olduğu için bu bölümde standart formüllerin dışında kalan konular ile ilgili bilgiler verilecektir.
Yazı/Metin Tipik Fonksiyonlar
TRIM:Herhangi bir yazının başında ve sonunda bulunan boşlukların silinmesini sağlar.
MID:Herhangi bir yazı dizisinden, başlangıç karakter sırası ile toplam gidilmesi istenen karakter sayısı bilgisi ile, istenilen parçanın çıkarılması sağlanır.
SUBSTITUTE: Herhangi bit metnin içerisinden karakter veya karakter grubunu başka bir karakter ya da karakter grubu ile değiştirmek için kullanılır.
CHAR(10):Özel bir karakter olup herhangi bir hücre içerisinde Alt+Enter ile hücre içinde bir alt satıra geçilmesidir. Her Alt+Enter komutunun yazıldığı yerde bir tane CHAR(10) karakteri mevcuttur.,
RPT:Herhangi bir yazı nesnesinin istenildiği kadar tekrarlanmasını sağlar.
LEN:Herhangi bir yazı nesnesinin ya da herhangi bir hücredeki yazı karakterlerinin toplam sayısını verir.
“LEN” Fonksiyonu Örnek
Herhangi bir hücre içerisindeki metinde, herhangi bri karakterin kaç kere tekrarlandığını bulabilmek için aşağıdaki formülizasyon uygulanabilir.
LEN(xx)-LEN(SUBSTITUTE(xx;yy;””))
xx metninin toplam karakter sayısı – xx metni içinde adedi aranan yy karakterin boşluk karakteri ile değiştirilmiş durumdaki toplam karakter sayısı=metin içerisindeki toplam yy karakterinin sayısı
Yazı/Metin Örnek
Excel de genel tanımlama herhangi bir hücrede tek değer olması yönündedir ve ilave dataları başka hücrelere yazmak kullanım açısından çok daha kolaydır. Fakat herhangi bir hücrenin içerisine girilen paragraflardan istenilen herhangi birisinin (ara geçiler Alt+enter ile) başka bir hücreye formül ile otomatik geçişi de sağlanabilir.
C2 hücresinin formülizasyonu aşağıya çıkartılmıştır.
“=TRIM(MID(SUBSTITUTE(B2;CHAR(10);REPT(” “;LEN(B2)));((LEN(B2)-LEN(SUBSTITUTE(B2;CHAR(10);””))))*LEN(B2)+1;LEN(B2)))”
Herhangi bir sıradaki değerin istenmesi durumunda çok küçük bir değişiklikle benzer bir formül uygulanabilir. Aşağıda konu hakkında detaylı bir video bulunmaktadır.
How to Extract lines from Multi Line Text in a Cell – Office 365 – YouTube
Index-Match
Bu iki fonksiyon beraber kullanıldığında, yatay ve düşey ara fonksiyonlarının hem yerine geçmekte hem de çok daha ileriye götürebilmektedir. Öncelikle ayrı ayrı her iki fonksiyonunun kullanımına bakalım.
Aşağıdaki kullanımda “Index” fonksiyonu tanımlı bir aralıkta (Range A2:B3, matris olarak düşünülebilir) belirtilen satır ve sütundaki değeri getirir.
Match komutu ise yatay ya da düşey (satır ya da kolon) bir dizide aranan değerin sıra numarasını getirir.
Match komutu da anlaşıldıktan sonra yapılması gereken işlem, Index fonsiyonunun içerisinde istenilen sıra ya da sütun numarası veya her ikisi için de match fonksiyonlarının yazılmasıdır.
Detaylı bir alıştırma için aşağı adres ziyaret edilebilir.
https://exceljet.net/articles/index-and-match
Textjoin
Office 365 ile kullanılmaya başlayan önemli komutlardan birisidir. Metin birleştirme fonksiyonları ile benzer olmasına rağmen bazı durumlarda çok daha pratiktir.
Aşağıdaki örnekte ise birden fazla kez kendini tekrar eden sütun bilgileri bu komutla kullanılarak tekrarlı veriler alınabilir.
Aşağıdaki örnekte, takvimdeki ilgili tarih ile iş programındaki termin tarihlerinin eşleştiği tüm kalemler ilgili gün içerisine işlenmektedir.
Xlookup
Aynı anda hem yatay hem de düşey ara fonksiyonlarının beraber kullanılabildiği oldukça kullanışlı bir fonksiyondur.
Diğer örnekler için aşağı linkten faydalanılabilir.
https://www.youtube.com/watch?v=4c0CLUER6nw
Deprem spektrumu tanımlarında zemin sınıfına ve ivmelere bağlı olarak hesaplanan F1 ve Fs değerleri içiçe “xlookup” fonsiyonları kullanılarak, aranan ivme değerinin bir üst ve bir alt yaklaşım metodu ile kolayca elde edilebilir.
(XLOOKUP(C11;B4:B8;XLOOKUP(C13;C3:H3;C4:H8;;-1))
Aşağıdaki dosya çalışma amaçlı olarak kullanılabilir, ivmeler arası enterpolasyon da aynı hücre içerisinde yapılmıştır.